Монголын хамгийн том коксжих нүүрсний орд бөгөөд «Эрдэнэс Тавантолгой» ХК (ЭТТ) ашигладаг. Иргэд шууд хувьцаа эзэмшдэг цорын ганц томоохон уурхай: иргэн бүр 1,072 хувьцаатай, ногдол ашгаа данс руугаа шууд авдаг. Хэдийг авах нь нүүрсний үнээс хамаарч ихээр хэлбэлздэг: 2024 оных 350,008 төгрөг байсан бол 2025 оных 63,242 төгрөг.
Хэн эзэмшдэг вэ
| Эзэмшигч | Хувь | Тайлбар |
|---|---|---|
| «Эрдэнэс Монгол» (төрийн холдинг) | 73.5% | Төрийн хувийг эзэмшдэг (Засгийн газрын хуралдаан, 2025.02.19) |
| Монгол Улсын иргэд | 26.4% | Иргэн бүр 1,072 хувьцаа. 2012 онд 2012.04.11-нээс өмнө төрсөн иргэдэд олгосон; 2024 онд 2012.04.12–2023.12.31-нд төрсөн, иргэншил авсан иргэдэд өргөтгөсөн (Засгийн газрын хуралдаан, 2025.02.19) |
| Үндэсний аж ахуйн нэгжүүд | 0.06% | (Засгийн газрын хуралдаан, 2025.02.19) |
2024 оны өргөтгөлөөс өмнө «Эрдэнэс Монгол» 81.5%, иргэд 18.44%, үндэсний аж ахуйн нэгжүүд 0.06% эзэмшиж байсан (News.MN).
Мөнгө хаашаа явсан бэ
| Урсгал | Дүн | Тайлбар |
|---|---|---|
| Цэвэр ашиг, 2024 | 4.5 их наяд төгрөг | Түүхэн дээд (ikon.mn) |
| 2024 оны ашгаас ногдол ашиг | 3.9 их наяд төгрөг | Иргэдэд 1.1 их наяд орчим, төрийн хувьцаанд 2.8 их наяд орчим (itoim.mn) |
| Цэвэр ашиг, 2025 | 1.1 их наяд төгрөг орчим | Нүүрсний үнэ буурч, экспорт логистикийн хүндрэлтэй тулгарсан (iSee, UBN) |
| 2025 оны ашгаас ногдол ашиг | 786.6 тэрбум төгрөг | Үүнээс 208.5 тэрбумыг 3.5 сая орчим иргэнд (iSee) |
| Татвар, төлбөр, 2025 оны эхний хагас | 742.2 тэрбум төгрөг | Улсын төсөвт төлсөн (Mongolian Mining Journal) |
| Нүүрс хэрхэн зарагддаг | Монголын хөрөнгийн биржээр | 2022 оны нүүрсний хулгайн хэргийн дараа, 2023 оны 2-р сараас хойш бүх борлуулалт (Mongolian Mining Journal) |
Иргэнд хүрсэн хувь
1,072 хувьцаа эзэмшигчийн ногдол ашиг, ашиг олсон оноор:
| Ашгийн он | 1,072 хувьцаанд | Тайлбар |
|---|---|---|
| 2019 | 96,480 төгрөг | Нэг хувьцаанд 90 төгрөг (ikon.mn) |
| 2020 | 0 | ТУЗ ногдол ашиг тараахгүй гэж шийдсэн (Монцамэ) |
| 2022 | 104,000 төгрөг орчим | (News.MN) |
| 2023 | Татварын өмнө 285,000, дараа 256,000 төгрөг | Нэг хувьцаанд 266 төгрөг (News.MN) |
| 2024 | Татварын өмнө 350,008 төгрөг | Нэг хувьцаанд 326.5 төгрөг; 2024 оны 12-р сараас 2025 оны 4-р сар хүртэл гурван хувааж олгосон (ikon.mn, ikon.mn) |
| 2025 | Татварын дараа 63,242 төгрөг | Нэг хувьцаанд 65.55 төгрөг; 2026.04.30-нд багтаан олгохоор шийдсэн (iSee) |
Иргэд хоёр дахь замаар бас хүртдэг. Хуулиар төрийн өмчит уул уурхайн компаниудаас, түүний дотор ЭТТ-ээс, төрд ногдох ногдол ашгийн 34% Хуримтлалын санд ордог. 2024 онд энэ ногдол ашиг 495.6 тэрбум төгрөг болж, 3,565,966 иргэний данс тус бүрт 138,900 төгрөг нэмсэн (Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам).
Бидний тооцоогоор иргэд шууд ногдол ашгаар ЭТТ-ийн 2024 оны ашгийн 24% орчмыг (4.5 их наядаас 1.1 их наяд), 2025 оны ашгийн 19% орчмыг (1.1 их наяд орчмоос 208.5 тэрбум) авсан.
Нээлттэй асуултууд
Дараах тоонуудыг нийтэд ил мэдээллээс бүрэн олж чадаагүй. Эх сурвалж олдвол энэ хуудсыг шинэчилнэ.
- 2024, 2025 оны аудитлагдсан санхүүгийн тайлан, нэг дор нийтлэгдсэн байдлаар
- 2024 оны ашгаас төрд ногдсон 2.8 их наяд төгрөг хаашаа очсон: Хуримтлалын сан, төсөв, «Эрдэнэс Монгол»-д тус бүр хэд
- Өмнөговь аймаг, Цогтцэций суманд хэд хүрсэн
- 2021 оны ашгаас тараасан ногдол ашиг
Бүрэн дүн шинжилгээг Баялгийг ард түмэнд тайлангаас үзнэ үү.
Эх сурвалж
- itoim.mn — Засгийн газрын хуралдаан, ЭТТ-ийн эзэмшил (2025.02.19)
- itoim.mn — Х.Мөнхжаргал: ЭТТ иргэдэд 1.1 их наяд төгрөгийн ногдол ашиг тараана (2025.02.19)
- News.MN — ЭТТ-ийн 1,072 хувьцааг олгоно (2023.12.20)
- News.MN — 2023 оны ногдол ашиг (2024.04.02)
- ikon.mn — 2024 оны цэвэр ашиг, ногдол ашиг (2025.02.21)
- ikon.mn — 2024 оны ногдол ашгийн гурав дахь хэсэг (2025.04.10)
- ikon.mn — 2019 оны ногдол ашиг (2020.02.19)
- iSee — 2025 оны ногдол ашиг (2026.02.22)
- UBN — ногдол ашиг нүүрсний экспортоос хамаарна (2025.02.21)
- Монцамэ — ЭТТ-ийн бизнес төлөвлөгөө, 2020 оны үр дүн (2021.03.10)
- Mongolian Mining Journal — 2025 оны эхний хагасын үр дүн
- Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам — Хуримтлалын сан, 2025 оны эхний хагас